Fermentlash (Achitmalar)

Sauerkraut (Achitilgan/tuzlangan karam) 

Fermentlangan sut mahsulotlari, sabzavotlar va mevalar odam salomatligi uchun juda muhim hisoblanadi. Zamonaviy konservalash, muzlatkichlar, ovqatlarni sterillash paydo bo'lishidan oldin  qadimda ota bobolarimiz oziq ovqatlarni tabiiy achitish usulida (lacto-fermentlash) saqlashgan. Achitilgan ovqatlarga dunyoni turli burchaklaridan misollar topsa bo'ladi: Evropada achitilgan karam (sauerkraut) keng tarqalgan, Rossiya va Polshada karam, yashil pomidor, bolgari qalampir, kefir ichimliklari, Osiya mamlakatlarida karam (kimchi) bodring, sabzi, sholg'omlar kunda istemol qilinadi.

Bunday ovqatlarni  organizm uchun juda  ko'p foydali hususiyatlari bor. Ulardan bazilari:

• O'simlikar po'stlarida ko'plab topiladigan lactobacillus bakteriyalari inson organizmi hazm qilish tizimida ham talaygina. Bu foydali bakteriyalar oziq ovqatlardagi krahmal, shakarlarni tabiiy achitish mobaynida sut kislotasiga aylantirib beradi. 
• Achiltilgan oziq ovqatlarda paydo bo'ladigan sut kislotasi (lactic acid) sabzavotlar-mevalarni yomon bo'lib qolishidan saqlashi bilan birga odam hazm qilish tizimini ham kuchayishida, sog'lom bo'lishida katta yordam beradi.
• Hosil bo'lgan achitilgan ovqat tarkibida antibiotik va turli rak kasalliklarini oldini oladigan moddalar ko'plab topiladi. 
• Achitilgan sabzavotlar va oziq ovqatlarni hazm qilish osonroq, (hazm qilish tizimi ishini ancha osonlashtiradi)
•  Achitilgan sabzavot-mevalardagi enzim va vitamin darajalari oshadi.

Sabzavotlarni tabiiy achitish uchun kerak bo'ladigan asosiy narsalar:

1. Toza, tabiiy dengiz tuzi 

2.Sifatli, organik sabzavotlar (hom, toza yuvilgan)

3. Sifat, toza qatiq suvi.

4.Toza shisha (yoki keramika) idish.

5. Turli ko'kat va ziravorlar.

Fermentlash 2-4 kun hona haroratida tayyor bo'ladi, so'ng muzlatkich yoki sovuq hona (garaj, podval)da saqlash mumkin.

Quyida turli achitilgan sabzavotlar, sut mahsulotlar va turli ovqatlarga retseptlar berilgan.

 Sauerkraut ( achitilgan/tuzlangan karam)

 

Achitilgan/tuzlangan bodring

Salsa (turli sabzavotlar)

Kefir (kefir zamburug'idan tayyorlangan sut mahsuloti)

Kefirlik Tvorog (cream cheese, farmers cheese)

 

 Achitma hamirturushdan tayyorlangan non (sourdough bread)

 Achitma hamirdan tayyorlangan yumshoq non o'ramalar (naan, tortilla)

 

 Achitma hamirturushdan qilingan bulochkalar/perashkalar

 

Kartoshkalik pishloq (kartoshka+kefir)