Sabzavotlik frittata

Frittata bu Italiyancha tuhumli ovqat bo'lib, odatda turli sabzavotlar bilan tayyorlanadi va nonushtada istemol qilinadi. Frittata aslida qovurilgan manoni bildiradi. Ushbu tuhumlik taomni tayyorlash uchun turli masalliqlardan foydalansa bo'ladi.

Frittatani pishirish gazda boshlanadi, ikkinchi qismi esa duhovkada pishirililadi. Shuning uchun eng yahshi idish bu cho'yan tova (cast iron skillet).

Biz tayyorlaydigan frittatalar uchun masalliqlar:

Turli sabzavotlar va ko'katlar- zukkini (mayda to'g'ralgan), ko'k piyoz, brokli va gulkaram (bularni avval parda pishirib olsa bo'ladi), kale, ismaloq, piyoz yoki hohlagan sabzavotlardan solish mumkin.

2-3 ta sarimsoq bo'laklar, mayda to'g'ralgan

1 choy qoshiq zanjabil, qirg'ichdan chiqarilgani 
 4-5 ta tuhum

1/2 stakan sut

1/4-1/2 pishloq (pishloq frittatani boy, to'yimlioq, shirin bo'lishidan yordam beradi, lekin solish judayam shart emas).

tuz va murch

2 qoshiq zaytun yog'i

Tayyolash jarayoni:

1. Tovani qizdirib yog'ni solamiz va piyozni biroz qovurib olamiz. Har doim ham piyoz solish shart emas albatta qanday sabzavot solishga qarab. Keyin sarimsoq, zanjabillarni ham ozgina qovuramiz va asta sekin kerakli sabzavot va ko'katlarni solib biroz qovuramiz. Keraklicha tuz va murch ham qo'shamiz.

2. Alohida bir idishda tuhum, sut va pishloqlarni yahshilab aralashtiramiz va sabzavotlik tovaga qo'shamiz, lekin ko'p aralashtirmaymiz. Shunchaki biroz tekkislash uchun chetlarni to'g'rilaymiz. O'rta olovda 5-7 minut turganda frittata quyuqlashib, yahshi holatga keladi. Ustida qo'shimcha pishloq va petrushka solish mumkin.

3. So'ng 375 F'da qizdirilgan duhovkada yana 5-6 minut pishirib olamiz. Yoki broiler 'da frittata chiroyli jigarrangga kelguncha pishiramiz.

Yoqimli ishtaha. 

Zukkinilik oladi/blinchiklar

 

Massalliqlar:

2 ta zukkini
1 qoshiq toza tuz

1 qoshiq ukrop/petrushka maydalangani (yoki ko'k piyoz, sarimsoq bargi)

2 ta tuhum

2 qoshiq un (kakos uni yoki maydalangan yong'oq uni)
ozgina baking powder (ihtiyoriy)
murch va qalampir kukuni ta'bga ko'ra

Tayyorlanishi:
1. Zukkinini qig’ichdan chiqarib, tuzlab 10 minutga qo’yamiz. 10 minut ichida zukkinidagi suvlar chiqadi, shuni yahshilab siqib chiqarib tashlaymiz

 

2. Zukkiniga qolgan barcha masalliqlarni aralashtirib tovada ozgina zaytun yog'i solib blinchik kabi  pishirib olinadi.

Tishlar salomatligi uchun sog'lom ovqatlanishning muhimligi (1-Qism)

Tish ham biz insonlar uchun Allohning katta bir ne'mati ekan. Ohirgi paytlarda tish bilan bog'liq muammolari bor odamlarni ko'p uchratib qolayapman. Tish yomonlashi butun jismda turli yetishmovchilik, kasalliklar borligiga bir belgi deb hisoblashadi, ya'ni tana ham sog'lom emas.
Ayniqsa ko'p yosh bolalarning ham  yoshligidan tishlarni qurtlagan, og'rigan yoki meyorida to'g'ri rivojlanmagan.
Kattalardayam har hil tish, milk og'riqlari, muammolari ko'p. Lekin qilinadigan davolar orqasida o'ziga yarasha qo'shimcha muammolar tug'iladi. 
Agar tish endi qurtlashni boshlagan bo'lsa (yoki umuman qurtlangan tishni agar judayam nervlarga yetib borib og'riq bermayotgan bo'lsa)  uni dieta bilan to'htatish yoki kamaytirish mumkin ekan.

Odatda qurtlagan tishlarni tish doktorlari tozalab plomba (filling) qilib qo'yadi. Plomba uchun har hil materiallar qo'llashi mumkin: merkuriy, kumush, tilla yoki oq rezinkalik. Ichidan eng yomon merkuriy/alyuminylik plombalar. 

Agar tish yomonroq qurtlab, nervlariga yetib, qattiq og'ritayotgan bo'lsa nervlarini o'ldirib, tishni sog'lom qismini qoldirib, keyin plomba qilinadi (root canal). Bu judayam zararli mulojadir deb ta'kidlashadi. Bu ayniqsa odamni kelgusidagi salomatligiga salbiy ta'sir ko'rsatadi.  O'lib qogan tish tagida hamma yomon bakteriya to'planib olib har hil kasalliklar keltirib chiqarishi mumkin.
Judayam yomon bo'lib ketgan,  singan, umuman yaroqsizroq tishlarni butunlay olib tashlab yangi sun'iy tish qo'yiladi (dental implant). Avval metal (Titanium)  qoziq qilib, bir oz muddatda u yahshi o'rnashgandan keyin ustini yasama tish bilan qoplashadi. Buniyam o'ziga yarasha bir talay zararlari bor;  metalni og'izga soldirish, qolaverasa yana qoshimcha infeksiya, bakteriyalar.

Hozirgi kunda metalmas, keramika yasama tishlar (ceramic dental impant) ham qoyishadi. Tabiiy usullar bilan davolaydigan tish doktorlar bilan bog'lanib shu usulni tanlash imkoni ham bor, lekin ko'p joylarda hali keng tarqalmagan.

Aytmoqchi bo'ganim tishlaringizni, ayniqsa bolalaringizni tishlarini asranglar! Kasallangan tishlarni hozircha sog'lomroq, zararsiz  davo usullari deyarli yo'q ekan.

Sog'lom tishlar uchun sog'lom ovqatlanish tarzi (dieta)

Tishlar sog'lom, kuchli bo'lishi uchun eng asosiysi sog'lom dieta ekan, ikkinchi o'rinda  doimiy tozalash, yuvish, misvok ishlatishlar keladi. Agar dieta yahshi bo'lmasa tish ming toza tutilsin u  qurtlab, zaiflashib, milklar ham osongina kasallanib qoladigan bo'ladi.

Bolalarni (o'zimizniyam) tishlarini ehtiyot qilish uchun quyidagilarni iloji boricha istemol qilmaslikka harakat qilish kerak:
1. Oq unlik ovqatlar (non, somsa, hamirli ovqatlar)
2. Shakar yoki har hil shirinlik narsalar, ichimliklar ( ahyon ahyonda maple syrup, asal, rapaduradan tashqari)
3. Har hil tayyor, yarim tayyor ovqatlar. Hususan turli unlardan (bug'doy, makka, grechka, guruch, suli) tayyorlangan non va non mahsulotlari, hatto qayta ishlanmagan qora (whole) bo'lsa ham. Chunki tog'ri usuldan tayyorlanmagan.
4. Qayta ishlangan o'simlik yog'lari.
5.Oshiqcha pasterizatsiyalangan sut va sut mahsulotlari.
 Bu kabi oziq ovqatlar tishlarni yomonlashdan tashqari, boshqa har hil yomon kasalliklar ham keltirib chiqadi.
Shularni istemoldan chiqargandan keyin tishlarni, butun suyak tizimini mustahkamlash uchun harakat qilsa bo'ladi.

Umumiy dieta:
1. Toza yog'lar ( omega-3, baliq jigari yog'i, zaytun, kakos yog'i, o't yeb katta bo'lgan sigir sutlaridan olingan toza saryog', hayvon yog'lari, sifatli yong'oq-urug' yog'lari kabi)
2. Har hil meva-sabzavotlar, ko'proq rang barang sabzavotlar.
3. Fermentlangan oziq- ovqatlar (kefir, fermentlangan sabzavotlar,  tuzlangan karam: sauerkraut, kimchi kabi.)
4.Uyda tayyorlangan suyakli sho'rva (holodes- bone broth).
5. Yetarlicha Vitamin D.
6. Vitamin A, Vitamin C, Vitamin K, Magniy, Fosfor, Kalsiylarga boy oziq ovqatlar.
5. Sifatli oqsil/protein (go'sht, baliq, tuhum kabi)
6. Har hil unlar (qora un), grechka, makka, no'hat-loviyalar, yong'oqlar istemol qilish uchun ularni albatta ivitish, yoki fermentlash kerak. Bo'lmasa foydasidan ko'ra zarari koproq bo'larkan.

Umumiy suyak tizimini mustahkamlash, ularni yahshi parvarish qilish uchun kerakli oziq ovqatlar haqida batafsil shu yerda o'qish ham mumkin.

Malumotlar olish uchun  foydalangan (tavsiya uchun) asosiy adabiyotlarim:
Cure Tooth Decay (http://www.curetoothdecay.com)
Weston A Price Foundation (http://www.westonaprice.org/health-topics/)
mercola.com
http://biologicaldentalhealth.com

mavzuning davomi quyida